1. Jak wygląda proces zwolnienia z obowiązku odbywania specjalizacji przez pielęgniarkę, położną posiadającą tytuł naukowy doktora?
Decyzję w sprawie zwolnienia z obowiązku odbywania specjalizacji podejmuje Dyrektor CMKP, zgodnie z art. 67 ust.3 ustawy z dnia 15 lipca 2011r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz.U. z 2024 poz. 814 z późn. zm.).
Warunkiem rozpoczęcia ww. procedury jest złożenie do organizatora kształcenia, wniosku o zakwalifikowanie na specjalizację (za pośrednictwem Systemu SMK), zgodnie z § 2 i § 40 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2016r. w sprawie kształcenia podyplomowego pielęgniarek i położnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 115).
W sytuacji, gdy w ramach postępowania kwalifikacyjnego przeprowadzany jest egzamin wstępny, w oparciu o § 5 ust.4 ww. rozporządzenia, pielęgniarka, położna z tytułem naukowym doktora, może zostać zwolniona przez komisję kwalifikacyjną z tego egzaminu.
Po zakwalifikowaniu na specjalizację, pielęgniarka, położna posiadająca co najmniej tytuł doktora wnioskuje do kierownika przedmiotowej specjalizacji o wydanie merytorycznej opinii, którą wraz wnioskiem, o którym mowa w § 5 ust.1 ww. rozporządzenia, składa do Dyrektora CMKP. Wniosek ten może być sporządzony według wzoru udostępnionego na stronie internetowej CMKP https://www.cmkp.edu.pl/uznawanie-kwalifikacji-w-ksztalceniu-podyplomowym/pielegniarki-i-polozne – Wniosek pielęgniarki, położnej posiadającej co najmniej stopień naukowy doktora i ubiegającej się o zwolnienie z obowiązku odbywania specjalizacji.
Oceny Wniosku, a tym samym dorobku naukowego i zawodowego, dokonuje Zespół powołany przez Dyrektora CMKP, w składzie określonym w § 5 ust.2 ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2016 r. w sprawie kształcenia podyplomowego pielęgniarek i położnych (Dz. U. z 2024 poz.115). Ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie zwolnienia z obowiązku odbywania specjalizacji w części lub całości, dokonuje Dyrektor CMKP, w drodze decyzji administracyjnej, informując wnioskującą osobę.
O uzyskanej decyzji pielęgniarka, położna powinna niezwłocznie poinformować organizatora kształcenia, w celu dokonania przez niego stosownych wpisów w Elektronicznej Karcie Kształcenia (EKK), a także złożyć rezygnację z odbywania kształcenia, jeśli została zwolniona z obowiązku odbywania specjalizacji w całości. Jest to szczególnie istotne przy odbywaniu specjalizacji dofinansowanej ze środków publicznych, gdyż zwolnienie z całości skutkuje wstrzymaniem dalszego finansowania miejsca przyznanego osobie zwolnionej.
Jednocześnie kwestie dotyczące opłaty za szkolenie, odbywane na warunkach komercyjnych, w przypadku zwolnienia z obowiązku jej odbywania reguluje umowa zawierana pomiędzy organizatorem kształcenia i uczestnikiem.
Wniosek o zakwalifikowanie do egzaminu państwowego, zgodnie z art. 67 ust.11 ustawy z dnia 15 lipca 2011r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz.U. z 2024 poz.814 z późn. zm.), wraz z wymaganymi załącznikami, w tym EKK w statusie „Zakończona”, należy złożyć za pośrednictwem systemu SMK, w trybie i terminach określonych w § 10 ww. rozporządzenia.
2. Posiadam tytuł magistra pielęgniarstwa i tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa pediatrycznego, czy w celu wykonywania szczepień ochronnych muszę legitymować się dodatkowo ukończonym kursem specjalistycznym z tego zakresu?
Zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz.U. z 2023r. poz. 2077), szczepienia ochronne przeprowadzane są przez osoby, o których mowa w art. 17 ust.6 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2023 r. z późn.zm.), jeśli ramowy program kształcenia podyplomowego prowadzonego na podstawie przepisów m.in. ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej obejmował problematykę szczepień ochronnych lub odbyły w ramach doskonalenia zawodowego kurs lub szkolenie w zakresie szczepień ochronnych, a po przeszkoleniu zyskały dokument potwierdzający ukończenie tego kursu lub szkolenia.
3. Jakie warunki trzeba spełnić aby uzyskać zwolnienie z kursu specjalistycznego Wywiad i badanie fizykalne?
Zgodnie z aktualnie obowiązującymi programami szkoleń specjalizacyjnych, organizator powinien potwierdzić w karcie specjalizacji uczestnika przed zaliczeniem szkolenia, że pielęgniarka posiada kwalifikacje w zakresie badania fizykalnego, udokumentowane uwierzytelnioną kopią:
- dyplomu uzyskania tytułu specjalisty po 2001 r. lub
- zaświadczenia o ukończeniu kursu specjalistycznego Wywiad i badanie fizykalne lub
- zaświadczenia o ukończeniu kursu z zakresu badania fizykalnego Advanced Physical Assessment lub
- dyplomu uzyskania tytułu licencjata pielęgniarstwa, począwszy od naboru 2012/2013 (powyższe dotyczy również absolwentów studiów pomostowych).
4. Jeśli posiadam dwa zawody: ratownika medycznego i pielęgniarki/pielęgniarza (tytuł uzyskany w ostatnim okresie) – czy przystępując do specjalizacji/kursu kwalifikacyjnego np. w dziedzinie pielęgniarstwa ratunkowego lub pielęgniarstwa anestezjologicznego i intensywnej opieki, mogę wliczyć staż pracy jako ratownik medyczny do wymaganego jako warunek przystąpienia do tych szkoleń stażu pracy pielęgniarki/pielęgniarza?
Aktualnie obowiązujący stan prawny w obszarze kształcenia podyplomowego pielęgniarek i położnych nie przewiduje takiej możliwości, ponieważ:
- Dla specjalizacji:
zgodnie z art. 67 ust. 4 ustawy z dnia 15 lipca 2011r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz.U. z 2024 poz. 814 z późn. zm.), może przystąpić pielęgniarka lub położna, które:
a) posiadają prawo wykonywania zawodu;
b) pracowały w zawodzie co najmniej przez 2 lata w okresie ostatnich 5 lat”
c) zostały dopuszczone do specjalizacji po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego za pośrednictwem Systemu Monitorowania Kształcenia Pracowników Medycznych, o którym mowa
w art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia, zwanego dalej „SMK”.
2. Dla kursu kwalifikacyjnego:
zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 15 lipca 2011r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz.U. z 2024 poz. 814 z późn. zm.) cyt.: Do kształcenia w ramach kursu kwalifikacyjnego mogą przystąpić pielęgniarka lub położna, które:
a) posiadają prawo wykonywania zawodu;
b) posiadają co najmniej 6-miesięczny staż pracy w zawodzie;
c) zostały dopuszczone do kursu kwalifikacyjnego po przeprowadzeniu postępowania kwalifikacyjnego za pośrednictwem SMK.
Dlatego też w celu przystąpienia do szkolenia specjalizacyjnego lub kursu kwalifikacyjnego przeznaczonych dla pielęgniarek i położnych obowiązuje okres stażu pracy wskazany w zapisach ustawy z dnia 15 lipca 2011r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz.U. z 2024 poz.814 z późn. zm.).
5. Czy aby przystąpić do egzaminu specjalizacyjnego trzeba ukończyć dodatkowo kursy RKO i EKG ?
Zatwierdzony przez Ministra Zdrowia w dniu 5 kwietnia 2022 r. dokument: Aktualizacja programów szkoleń specjalizacyjnych dla pielęgniarek i położnych zniósł warunek dotyczący przedkładania wraz z wnioskiem o zakwalifikowanie do egzaminu państwowego zaświadczenia o ukończeniu:
- kursu specjalistycznego Resuscytacja krążeniowo-oddechowa;
- kursu specjalistycznego Resuscytacja oddechowo-krążeniowa noworodka;
- kursu specjalistycznego Wykonanie i interpretacja zapisu elektrokardiograficznego
- kursu specjalistycznego Leczenie ran dla pielęgniarek;
- kursu specjalistycznego Leczenie ran dla położnych.
Jednocześnie ww. aktualizacja nie uwzględnia zmian dotyczących udokumentowania posiadania kwalifikacji w zakresie badania fizykalnego, którego ukończenie jest niezbędne przed zaliczeniem szkolenia specjalizacyjnego, a tym samym przed przystąpieniem do egzaminu państwowego.
